Skip to content

Green color

Narrow screen resolution  Wide screen resolution  Increase font size  Decrease font size  Default font size  Skip to content Default color Pink color Green color Green color
Follow-up σε ασθενείς με καρκίνο παχέος εντέρου Εκτύπωση E-mail
Γράφει ο/η Αλέξανδρος Αποστολόπουλος, Αλέξανδρος Κυριακίδης   
01.02.08

Α. Αποστολόπουλος, Ειδικευόμενος Ορθοπαιδικής
Α. Κυριακίδης, Επιμελητής Χειρουργικής

Ο καρκίνος του παχέος εντέρου έχει κατά τα τελευταία 40 χρόνια στις αναπτυγμένες κύρια χώρες μια αλματώδη και συνεχή αύξηση της συχνότητας του. Η αύξηση αυτή συνεχίζεται σταθερά χωρίς να υπάρχει κάποιο σημείο ανάκαμψης. Αντίθετα, υπάρχουν τάσεις παραπέρα  αύξησης.

Αυτό έχει σαν αποτέλεσμα ο καρκίνος του παχέος εντέρου να είναι ο τρίτος σε συχνότητα καρκίνος στους άνδρες μετά τον καρκίνο του προστάτη και του πνεύμονα και ο τρίτος στις γυναίκες μετά τον καρκίνο του μαστού και του τραχήλου της μήτρας.

 
ΜΕΤΕΓΧΕΙΡΗΤΙΚΗ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗ

Έχει υπολογισθεί ότι περίπου το 50% των αρρώστων που υποβλήθηκαν σε χειρουργική επέμβαση για πρωτοπαθή καρκίνο του παχέος εντέρου  αναπτύσσουν στη συνέχεια τοπική, περιοχική ή απομακρυσμένη υποτροπή.

Σχεδόν όλες οι υποτροπές εμφανίζονται τα πρώτα 5 χρόνια από την αρχική χειρουργική θεραπεία και περίπου το 80% ανιχνεύονται τα πρώτα 2 χρόνια.1 Σημαντικό ρόλο στον κίνδυνο υποτροπής του καρκίνου του παχέος εντέρου  παίζουν και διάφοροι περιεγχειρητικοί παράγοντες που περιγράφονται στον παρακάτω πίνακα.



Συνεπώς, ιδιαίτερα σημαντική είναι η μετεγχειρητική παρακολούθηση των ασθενών που υποβάλλονται σε θεραπευτική εγχείρηση για καρκίνο του παχέος εντέρου.

Οι περισσότεροι σήμερα συμφωνούν στην ένταση της μετεγχειρητικής παρακολούθησης έχοντας υπόψη ότι όλοι οι ασθενείς ανεξάρτητα από το στάδιο κλινικοπαθολογοανατομοκής σταδιοποιήσης του πρωτοπαθούς όγκου έχουν ίση προδιάθεση να αναπτύξουν μετάχρονα νεοπλάσματα του παχέος εντέρου.2



Φυσική εξέταση:
Η φυσική εξέταση του ασθενούς είναι ιδιαίτερα σημαντική. Θα πρέπει να πραγματοποιείται κάθε 3 με μήνες για τα δύο πρώτα χρόνια και κάθε 6 με 12 μήνες για τα 3 ακόλουθα χρόνια. Ιδιαίτερα προσεκτικοί θα πρέπει να είμαστε στην ανάπτυξη πιθανής λεμφαδενοπάθειας, στην παρουσία ασκιτικής συλλογής καθώς και στην εμφάνιση ικτερικής χροιάς.

Αιματολογικές- Βιοχημικές εξετάσεις:
Ιδιαίτερα σημαντικός είναι και ο αιματολογικός και βιοχημικός έλεγχος με την γενική εξέταση αίματος, τον πλήρη ηπατικό έλεγχο, καθώς και τον προσδιορισμό της καμπύλης του καρκινικού δείκτη CEA. Θα πρέπει να επαναλαμβάνονται κάθε 3 με 4 μήνες για τα δύο πρώτα χρόνια και κάθε 6 με 12 μήνες για τα επόμενα 3 χρόνια.

Η ανάλυση της  καμπύλης του CEA είναι δυνατόν να προσφέρει χρήσιμες πληροφορίες για τις περιοχές υποτροπής και την ένδειξη ηπατικής ή πνευμονικής προσβολής 5. Η ευαισθησία του CEA στον καρκίνο του παχέος εντέρου είναι 47% ενώ αυξημένα επίπεδα του δείκτη αυτού προεγχειρητικά αποτελούν σημάδι κακής πρόγνωσης.4

Τα νεοπλασματικά κύτταρα είναι επίσης θετικά στην κερατίνη και στην Χοριακή Γοναδοτροφίνη, κυρίως στους βλεννώδεις και χαμηλής διαφοροποιήσεως όγκους.3

Αίμα κοπράνων:   
Τα κόπρανα του ασθενούς θα πρέπει να εξετάζονται για παρουσία αίματος κάθε 3 με 4 μήνες για τα πρώτα δύο χρόνια και κάθε 6 με 12 μήνες τα επόμενα 3 χρόνια

Ακτινογραφία Θώρακος:
Ακτινογραφία θώρακος θα πρέπει να γίνεται σε όλους τους ασθενείς με καρκίνο του παχέος εντέρου, κάθε 6 μήνες για τα 2 πρώτα χρόνια και κάθε 12 μήνες για τα 3 επόμενα χρόνια

Κολονοσκόπηση:
Η κολονοσκόπηση είναι μια σημαντική εξέταση η οποία θα πρέπει να επαναλαμβάνεται μια φορά ετησίως.

Η κολονοσκόπηση για παρακολούθηση εκτελείται κυρίως για τη διάγνωση τοπικής υποτροπής της νόσου αλλά και τη δυνατότητα θεραπευτικής αντιμετώπισης μετάχρονης ανάπτυξης νεοπλασμάτων.

Σε κάποιες περιπτώσεις, όπως η κακή προετοιμασία του εντέρου ή αδυναμία λήψεως αρκετού τμήματος του εντέρου για βιοψία καθιστούν την κολονοσκόπηση μη αποτελεσματική πλήρως στη διάγνωση μετάχρονου νεοπλάσματος

Αξονική τομογραφία:
Η αξονική τομογραφία κοιλίας θα πρέπει να γίνεται μια φορά ετησίως. Πολλές φορές, η αξονική τομογραφία δε δύναται να ανιχνεύσει υποτροπές κάτω των 2 εκ. και αποτυγχάνει να ξεχωρίσει μεταξύ υποτροπιάζοντος όγκου και φλεγμονώδους διήθησης, ιδιαίτερα μετά από ακτινοβολία της ελάσσονος πυέλου.

Υπέρηχοι ήπατος:
Το υπερηχογράφημα του ήπατος θα πρέπει να γίνεται κάθε 6 με 12 μήνες για 5 χρόνια. Οι ηπατικές μεταστάσεις, εμφανίζονται ταυτόχρονα με τον πρωτοπαθή καρκίνο του παχέος εντέρου στο 20-25% των ασθενών και παρατηρούνται σε ένα επιπλέον ποσοστό 40 % μετά την κολεκτομή.6,7

Γενετική:
Νεώτεροι καρκινικοί δείκτες και ραδιοσεσημασμένα αντιγόνα για τα επιφανειακά αντιγόνα των καρκινικών κυττάρων θα βοηθήσουν στην ανίχνευση πρώιμης υποτροπής του όγκου.

Επίσης στο μέλλον η σημασία των γονιδίων K-ras, p53, DCC και NM23 στην πρόγνωση και στο follow up του καρκίνος του Π.Ε. φαίνεται πολλά υποσχόμενη.8,9

Σήμερα πια, όλες οι σύγχρονες μελέτες βασισμένες τόσο σε μετά-αναλύσεις, όσο και σε evidence based medicine υποστηρίζουν τη σημασία του follow up σε ασθενείς με καρκίνο του παχέος εντέρου καθώς και βελτίωση της επιβίωσης των ασθενών αυτών.

Η δευτερογενής πρόληψη του καρκίνου του παχέος εντέρου και του ορθού θα μπορούσε να έχει άριστα αποτελέσματα εφ όσον χρησιμοποιούνταν σωστά τα προγράμματα προληπτικού ελέγχου και οι δυνατότητες που μας παρέχουν οι άριστες τεχνικές που εφαρμόζονται σήμερα για τη διάγνωση του.

Ιδιαίτερα σημαντική είναι όμως και η ενημέρωση του θεράποντος ιατρού για το follow up των ασθενών με καρκίνο του παχέος εντέρου αλλά και η συμμόρφωση και η συνεργασία του ασθενούς στην μετεγχειρητική παρακολούθηση και στην τήρηση του προγραμματισμένου ελέγχου. Το δε κόστος της μετεγχειρητικής παρακολούθησης των ασθενών με καρκίνο του παχέος εντέρου είναι αρκετά χαμηλό ώστε να επιτρέπει σε όλους τους ασφαλισμένους να έχουν ένα πλήρες follow up.

Βιβλιογραφία:

1. Heine JA, Rothenberger DA. Cost effective management of colon and rectal cancer. World J Surg. 1991;15:597. [PubMed]

2. Renehan AG, Egger M, Saunders MP, O'Dwyer ST. Impact on survival of intensive follow up after curative resection for colorectal cancer: systematic review and meta-analysis of randomised trials. BMJ. 2002 Apr 6;324(7341):813. [PubMed]

3. Joan Rosai. Ackermans's Surgical Pathology seventh edition, p: 594-628

4. Yamamoto M, Maehara Y, Sakaguchi Y, Mine H, Yamanaka T, Korenaga D, Okamura T. Distributions in CEA doubling time differ in patients with recurrent colorectal carcinomas. Hepatogastroenterology. 2004 Jan-Feb;51(55):147-51. [PubMed]

5. Steele G Jr. Follow up plan after treatment of primary colon and rectal cancer.  World J Surg. 1991;19:241. [PubMed]

6. Figueredo A, Rumble RB, Maroun J, Earle CC, Cummings B, McLeod R, Zuraw L, Zwaal C; Gastrointestinal Cancer Disease Site Group of Cancer Care Ontario's Program in Evidence-based Care. Follow-up of patients with curatively resected colorectal cancer: a practice guideline. BMC Cancer. 2003 Oct 06;3(1):26. [PubMed]

7. Steele G., Ravikumar TS. Resection of hepatic metastases from colorectal cancer. Biologic perspective. Ann Surg 1989;210-217. [PubMed]

8. Singer RB. Fecal occult blood testing and the incidence of colorectal cancer. J Insur Med. 2002;34(2):89-91. [PubMed]

9. Leaper M, Johnston MJ, Barclay M, Dobbs BR, Frizelle FA. Reasons for failure to diagnose colorectal carcinoma at colonoscopy. Endoscopy. 2004 Jun;36(6):499-503. [PubMed]
Τελευταία ανανέωση ( 02.02.08 )
 
Επόμ. >
[ Πίσω ]