Skip to content

Green color

Narrow screen resolution  Wide screen resolution  Increase font size  Decrease font size  Default font size  Skip to content Default color Pink color Green color Green color
Αρχική σελίδα arrow Νέα και απόψεις arrow Απόψεις arrow Ιατρική των καταστροφών- Χρειάζεται;
Ιατρική των καταστροφών- Χρειάζεται; Εκτύπωση E-mail
Γράφει ο/η Διαμαντοπούλου Αγγέλα, Αυγερινός Ευθύμιος   
15.06.08
Για τον ιατρικό χώρο καταστροφή σημαίνει συμφορά με πολλά θύματα, είτε λόγω φυσικών αιτιών, είτε λόγω αιτιών που έχουν σχέση με την τεχνολογική εξέλιξη και τη συμπεριφορά του ανθρώπου. Η τύχη των θυμάτων καθορίζεται σε σημαντικό βαθμό από την ετοιμότητα των Κρατικών Υπηρεσιών και την επάρκεια σε υλικοτεχνικό εξοπλισμό και εξαρτάται απόλυτα από την «συμπεριφορά υγείας» του πληθυσμού. Οι καταστροφές δημιουργούν προβλήματα υγείας, που άλλα είναι κοινά σε κάθε είδος καταστροφής και άλλα εξειδικευμένα κατά περίπτωση. Στην πρώτη ομάδα ανήκουν τα προβλήματα υγείας που οφείλονται στις κλιματολογικές συνθήκες, στις μεταδοτικές νόσους, στη μετακίνηση του πληθυσμού, στη κακή διατροφή, και στην ψυχοκοινωνική αναστάτωση. Στην ομάδα των εξειδικευμένων προβλημάτων υγείας ανήκουν η άμεση και σωστή διαλογή μεγάλου αριθμού τραυματιών, η περίθαλψή τους, η φροντίδα των νεκρών κ.ά.



Ιατρική των καταστροφών

Η ιατρική των καταστροφών έχει ως αντικείμενο την παροχή ιατρικών υπηρεσιών σε ομάδες ατόμων που είναι θύματα μιας καταστροφής, τόσο στον τομέα της περίθαλψης, όσο και στον τομέα της προστασίας της Δημόσιας Υγείας. Είναι ο κλάδος της ιατρικής που θα λειτουργήσει σε μια καταστροφή προσπαθώντας να εξισορροπήσει  τη δυσαναλογία ανάμεσα στις επείγουσες και άμεσες υγειονομικές ανάγκες και τους διαθέσιμους πόρους του εμπλεκόμενου κοινωνικού συνόλου με σκοπό να περιοριστεί ο αριθμός των θυμάτων.

Εμπεριέχει λοιπόν:
  1. την έννοια του συστήματος διαλογής των θυμάτων (Triage)
  2. την έννοια της σωστής διακομιδής από το σημείο καταστροφής σε υγειονομικό σχηματισμό.
 
1. Διαλογή θυμάτων (Triage)

Σε μια καταστροφή η δυσαναλογία μεταξύ αναγκών περίθαλψης και διαθέσιμων πόρων θέτει την ανάγκη καθορισμού προτεραιοτήτων. Η επιλογή και η κατάταξη των θυμάτων σε κατηγορίες με σκοπό την κατάλληλη αντιμετώπισή τους ανάλογα με την σοβαρότητα της κατάστασής τους στον τόπο του συμβάντος μπορεί να οριστεί σαν μια ιατρική διαδικασία λήψης αποφάσεων που καθορίζει τη σειρά των προτεραιοτήτων αντιμετώπισης όχι μεμονωμένων θυμάτων, αλλά του δυνατόν μεγαλύτερου αριθμού αυτών.
Η διαλογή μπορεί να αφορά σε προνοσοκομειακό ή νοσοκομειακό επίπεδο. Τα διάφορα συστήματα διαλογής χρησιμοποιούν την χρωματική ερμηνεία προκειμένου να κατατάξουν τους ασθενείς σε ομάδες ανάλογα με την ανάγκη περίθαλψης. Στις περισσότερες χώρες τις Ευρωπαϊκής Ένωσης και στην Ελλάδα χρησιμοποιείται το τετραχρωματικό σύστημα (κόκκινο, κίτρινο, πράσινο, μπλε).
  • Κόκκινο: Βαριά έως κρίσιμη κατάσταση, άμεσος κίνδυνος ζωής, χρήζει άμεσης ιατρικής αντιμετώπισης (π.χ. προβλήματα αεραγωγού, ανεξέλεγκτη αιμορραγία).
  • Κίτρινο: Βαριά κατάσταση, χωρίς άμεσο κίνδυνο ζωής. Χρήζει οπωσδήποτε ιατρικής αντιμετώπισης (εντός 1 ώρας) (π.χ. πολλαπλά ανεπίπλεκτα κατάγματα).
  • Πράσινο: Χωρίς τραύμα, ή ελάσσονες κακώσεις που μπορούν να αντιμετωπιστούν από μη εξειδικευμένο προσωπικό έως ότου αντιμετωπισθούν οι υπόλοιποι. Χρήζει αντιμετώπισης εντός 3 ωρών. (π.χ. κακώσεις μαλακών μορίων).
  • Μπλε: Νεκρός, δεν χρήζει αντιμετώπισης, ή βαρύτατη κατάσταση χωρίς κανένα προσδόκιμο επιβίωσης. (π.χ. ασυστολία, καθολικά εγκαύματα).
Ένα από τα πλέον δημοφιλή συστήματα προνοσοκομειακής διαλογής είναι το START, όπως φαίνεται στην Εικόνα 1.






Εικόνα 1. Σύστημα διαλογής Simple triage and rapid treatment (START)

2. Διακομιδή

Η μεταφορά των θυμάτων θα πρέπει να γίνεται στον κοντινότερο και καταλληλότερο υγειονομικό σχηματισμό με το ταχύτερο και ασφαλέστερο μέσο. Η άμεση και οργανωμένη ανταπόκριση των νοσοκομείων θα αποτελέσει καθοριστικό ρόλο, γι? αυτό και απαιτεί μεγάλη ποικιλία πόρων. Η ετοιμότητα των κέντρων περίθαλψης μπορεί να βελτιώσει την ανταπόκριση και την έκβαση.
 
Στις περισσότερες περιπτώσεις, τα θύματα δεν κατανέμονται ισότιμα στα νοσοκομεία. Η υπερφόρτωση ενός ή δύο νοσοκομειακών εγκαταστάσεων, ενώ οι άλλες κοντινές υγειονομικές μονάδες δεν αξιοποιούνται, έχει σοβαρή επίπτωση στην έκβαση. Επομένως, στον σχεδιασμό αντιμετώπισης μιας καταστροφής πρέπει να περιλαμβάνονται μέσα αναγνώρισης και μεταφοράς σε διαθέσιμες δευτεροβάθμιες μονάδες περίθαλψης, ειδικά των ασθενών που δύναται να λάβουν ιατρική/χειρουργική αντιμετώπιση σε μεταγενέστερο χρόνο.

Ένας ρεαλιστικός νοσοκομειακός σχεδιασμός αντιμετώπισης καταστροφών πρέπει να λαμβάνει υπόψη τα χαρακτηριστικά και τα δεδομένα προηγούμενων καταστροφών. Για παράδειγμα, τα περισσότερα θύματα δε μεταφέρονται στα νοσοκομεία μέσω των υπηρεσιών επειγόντων περιστατικών (π.χ. ΕΚΑΒ). Ο σχεδιασμός αντιμετώπισης καταστροφών στα νοσοκομεία πρέπει να προνοεί την μεγάλη εισροή ασθενών, πολλοί εκ των οποίων μπορεί να μην είναι σοβαρά τραυματισμένοι. Εάν δεν ενεργοποιηθεί άμεσα δικλείδα ασφαλείας, ώστε να περιορίσει την άσκοπη εισροή, τα νοσοκομεία σύντομα θα είναι ανίκανα να αποδόσουν την απαιτούμενη φροντίδα. Τα περισσότερα θύματα μεταφέρονται στα νοσοκομεία εντός της πρώτης ώρας από το συμβάν, καθώς οι πληγείσες περιοχές συχνά εκκενώνονται ταχέως. Το πρώτο κύμα θυμάτων γενικά φέρει τους λιγότερους τραυματισμούς και προκαλεί το μεγαλύτερο ενδιαφέρον. Λόγω της φτωχής ροής πληροφοριών από την περιοχή του συμβάντος και το μικρό χρονικό διάστημα που μεσολαβεί μέχρι την άφιξη του πρώτου κύματος ασθενών στο νοσοκομείο, τα νοσοκομεία πιθανόν να αγνοούν τον αριθμό των σοβαρά τραυματισμένων ασθενών, μεταξύ των οποίων και διασώστες, που μπορεί να αναμένονται σε ένα δεύτερο κύμα.

Επίλογος

Οποιαδήποτε και αν είναι η αιτία μιας μαζικής καταστροφής, η αντιμετώπισή της απαιτεί προσωπικό με υψηλό βαθμό εκπαίδευσης, εμπειρία και απόλυτη συναίσθηση των κινδύνων που εγκυμονούνται. Σήμερα, δεν υπάρχουν ακόμη επαρκή στοιχεία που να συγκροτούν την βέλτιστη ιατρική ανταπόκριση στην τοποθεσία μιας καταστροφής.

Στην χώρα μας εδώ και μερικά χρόνια άρχισαν τα πρώτα δειλά βήματα αναγνώρισης αυτού του τομέα σε υγειονομικό και κοινωνικό επίπεδο. Η πράξη όμως και η εμπειρία από την αντιμετώπιση διαφόρων φυσικών ή τεχνολογικών καταστροφών δείχνουν ότι η επιστημονική ιατρική γνώση και η κοινή λογική αν και προαπαιτούμενα δεν είναι τις περισσότερες φορές αρκετά για την επίτευξη ικανοποιητικών αποτελεσμάτων στην αντιμετώπιση αυτών των καταστάσεων. Αυτό που αποδεικνύεται είναι ότι το προσωπικό των οργανισμών διάσωσης, ιατρικό και μη, πρέπει να εκπαιδεύεται εκτός από τα αμιγώς ιατρικά θέματα και σε άλλους τομείς όπως στην επιδημιολογία, την διατροφή και την υγιεινή.

Η εκπαίδευση των νέων ιατρών στην ιατρική των καταστροφών πρέπει να αποτελεί καθήκον κάθε ιατρικής σχολής και κάθε νοσοκομείου που συμπεριλαμβάνεται στην οργάνωση της σχεδίασης αντιμετώπισης καταστροφών. Ειδικά σεμινάρια θα πρέπει να αναπτυχθούν για να προωθήσουν τη γνώση σε τομείς όπως προβλήματα διαχείρισης, επικοινωνιών και διαλογής τραυματιών και ασθενών. Επίσης, η εκπαίδευση θα πρέπει να περιλαμβάνει και πρακτικές ασκήσεις τόσο με τη μορφή ασκήσεων επί χάρτου και σεναρίων καταστροφών, όσο και δοκιμαστικών  ασκήσεων (Εικόνα 2).



 

Εικόνα 2. Πρακτική άσκηση σε εξομοίωση τροχαίου ατυχήματος με πολλά θύματα.
Τελευταία ανανέωση ( 16.06.08 )
 
< Προηγ.   Επόμ. >
[ Πίσω ]

Προσφατα κειμενα

Σχετικα Θεματα

Μικρα Νεα

Διαβάστε εδώ τα νέα κριτήρια για το οξύ έμφραγμα του μυοκαρδίου