Skip to content

Green color

Narrow screen resolution  Wide screen resolution  Increase font size  Decrease font size  Default font size  Skip to content Default color Pink color Green color Green color
Αρχική σελίδα arrow Ιατρική Εκπαίδευση arrow Άρθρα για την ιατρική εκπαίδευση arrow Η χαμένη ευκαιρία για την τριτοβάθμια εκπαίδευση
Η χαμένη ευκαιρία για την τριτοβάθμια εκπαίδευση Εκτύπωση E-mail
Γράφει ο/η Κουτσιλιέρης Μιχάλης   
15.01.09

Κουτσιλιέρης Μιχάλης

Καθηγητής Φυσιολογίας Ιατρικής Σχολής ΕΚΠΑ

Φοιτητές φωνάζουν συνθήματα κατά τη διάρκεια συγκέντρωσης διαμαρτυρίας έξω από το υπουργείο Παιδείας, την εποχή που ο νόμος-πλαίσιο αποτελούσε αντικείμενο διαλόγου και αιτία σφοδρών διενέξεων. Πριν από λίγο καιρό η υπόσχεση για έναν νέο νόμο -πλαίσιο, που θα άλλαζε ριζικά την τριτοβάθμια παιδεία, μας κόστισε πολλές χαμένες ώρες εκπαίδευσης από τις παρατεταμένες φοιτητικές αναταραχές με σημαντικότατες κοινωνικές συνέπειες. Είναι φανερό ότι το «κλίμα» δεν είχε προετοιμαστεί κατάλληλα για την επιχειρούμενη μεταρρύθμιση και εδώ η ευθύνη είναι πολιτική. Βέβαια μια τέτοια μεταρρύθμιση θα όφειλε να είχε ως προϋπόθεση την αύξηση της χρηματοδότησης του κράτους προς την τριτοβάθμια εκπαίδευση.


Αξίζει όμως να τονισθεί ότι σημαντικό μερίδιο ευθύνης βαραίνει την ακαδημαϊκή κοινότητα, η οποία παραμένει σε«αμυντική»στάση. Επιπρόσθετα, ορισμένα μέλη της ακαδημαϊκής κοινότητας επιδεικνύουν μια ακατανόητη σύγχυση ανάμεσα στις έννοιες«αυτοδιοίκηση και αυθαιρεσία» . Αυτά έχουν δημιουργήσει μια καχυποψία σχετικά με τις ειλικρινείς προθέσεις της ακαδημαϊκής κοινότητας, μειώνοντας συνολικά την αξιοπιστία της.

Στo παραπάνω κλίμα«αμφιβολίας προθέσεων»συμβάλλει το γεγονός της εμφάνισης κάποιων οι οποίοι«εντέλλονται»πρωτοβουλίες στη βάση μιας καθαρά προσωπικής σχέσης με τον εκάστοτε υπουργό Παιδείας. Δεν είναι τυχαίο λοιπόν το γεγονός ότι συχνά οι φοιτητές κατηγοριοποιούν τους καθηγητές τους σε«εγκάθετους της πολιτικής ηγεσίας» και«φεουδάρχες»και έτσι αντιδρούν για αυτό που θα γίνει«για το καλό τους».

Σήμερα εύκολα γίνονται αντιληπτά τα προβλήματα που δεν έλυσε ο νέος νόμος και τα επιπρόσθετα που δημιούργησε. Πολύ απλά ο νέος νόμος ήταν απογοητευτικά «άτολμος» να εστιάσει πάνω στις πρωταρχικές αιτίες της κακοδαιμονίας του ελληνικού πανεπιστημίου. Η πολιτική ηγεσία του υπουργείου επέλεξε «πολιτικάντικες λύσεις» για ακαδημαϊκά προβλήματα, έτσι η κοινωνική αναταραχή προκλήθηκε για να υπάρξει στα χαρτιά ένα κείμενο συμβατό με κάποιες ευρωπαϊκές οδηγίες, δηλαδή «ώδινεν όρος και έτεκε μυν».

Ατυχώς, ο νέος νόμος πρόβαλε ως σημαντικούς στόχους μεταρρύθμισης τους αιώνιους φοιτητές και το ακαδημαϊκό άσυλο. Είναι σημαντικό να παρατηρήσει κάποιος ότι ο νέος νόμος-πλαίσιο, ενώ πέτυχε να μεταθέσει την ευθύνη στην απόφαση για «άρση του ακαδημαϊκού ασύλου» σε ένα νέο συλλογικό όργανο, εθελοτυφλεί στο γεγονός ότι οι ίδιοι λόγοι «απροθυμίας» για τη λήψη μιας τέτοιας απόφασης θα ισχύoυν πάντα. Η παρεμπόδιση της προσβασιμότητας των ακαδημαϊκών χώρων σε μέλη της ακαδημαϊκής κοινότητας οφείλει να αποτελεί λόγο αυτεπάγγελτης παρέμβασης της Εισαγγελίας/Πολιτείας, προασπίζοντας το δικαίωμα της ελεύθερης έκφρασης ακαδημαϊκής γνώμης και δραστηριότητας. Προφανώς, η πολιτική ηγεσία το μόνο που ήθελε να πετύχει ήταν απλά να μεταφέρει το «κόστος» στην πανεπιστημιακή κοινότητα.

Το υπουργείο εγκλωβίστηκε σε συλλογιστικές ισορροπιών, έτσι δεν ξεκαθάρισε τελεσίδικα ότι η εκλογή των διοικητικών οργάνων στα πανεπιστήμια είναι θέμα που αφορά μόνο τα μόνιμα μέλη της ακαδημαϊκής κοινότητας. Ο νέος νόμος δεν προέβλεψε την ύπαρξη του «οργανογράμματος» των πανεπιστημιακών ιδρυμάτων, ώστε να υπάρξει ανώτερος και κατώτερος αριθμός μονίμων θέσεων για κάθε ακαδημαϊκή μονάδα, τομέα κτλ., αλλά και τη σχετική αναλογία θέσεων της κάθε βαθμίδας ανά ακαδημαϊκή μονάδα. Δεν έδωσε τη βαρύτητα που αρμόζει στη διαδικασία μονιμοποίησης, μετακινώντας την από τη βαθμίδα του επίκουρου στη βαθμίδα του αναπληρωτή καθηγητή. Επίσης, δεν προέβλεψε θέσεις πλήρους και αποκλειστικής απασχόλησης ούτε έδωσε τη δυνατότητα στο κάθε τμήμα να επιλέγει το πρότυπο των φοιτητών που θα εκπαιδεύει και το πρότυπο των καθηγητών που θα προάγει/εκλέγει.

Ο νέος νόμος-πλαίσιο συνέχισε την υπάρχουσα πολτοποίηση των ακαδημαϊκών επιλογών των πανεπιστημίων στη λογική«μία συνταγή για όλους και για όλα». Η υποχρεωτική παρουσία εκλεκτόρων από άλλα πανεπιστημιακά ιδρύματα, πέραν του ότι αποτελεί παγκόσμια πρωτοτυπία και είναι λειτουργικά προβληματική, θέσπισε και τη «διαπανεπιστημιακή διαπλοκή των μελών ΔΕΠ». Η επίκληση εξωτερικών κριτών, όπου αυτή προβλέπεται, πρέπει να γίνεται στη βάση της διεθνούς αναγνώρισης του κριτή και όχι με τη«μέθοδο της πειραγμένης ρουλέτας- δήθεν τυχαία».

Επίσης, απογοήτευση προκαλεί το γεγονός ότι ο νέος νόμος ενίσχυσε την παρεξήγηση του λεγομένου«γνωστικού αντικειμένου»του μέλους ΔΕΠ, διότι δεν προέβλεψε ότι πέραν του ακαδημαϊκού γνωστικού αντικειμένου που αναφέρεται στην προκήρυξη μιας πανεπιστημιακής θέσης, το κάθε Ιδρυμα μπορεί να αποδίδει στο μέλος ΔΕΠ και κάθε άλλη επίσημη πιστοποίηση εξειδίκευσης, που προκύπτει από τους επίσημους τίτλους σπουδών μιας ειδικότητας.

Ο νέος νόμος απέτυχε να δώσει την πρωτοβουλία στο ακαδημαϊκό ίδρυμα να αποφασίζει τους ακαδημαϊκούς του στόχους. Δεν καθόρισε το ύψος της κρατικής επιχορήγησης για έναν «κλειστό» αριθμό μόνιμων θέσεων, προσδιορίζοντας τους όρους με τους οποίους το κάθε Ιδρυμα θα κέρδιζε νέες θέσεις, ανάπτυξη νέων τμημάτων, επιχορηγήσεις για έρευνα, όργανα, υποδομές κτλ., μετά την επιτυχή του αξιολόγηση από μια πανελλαδική επιτροπή αξιολόγησης με διεθνή συμμετοχή.

Η πραγματική μεταρρύθμιση στην τριτοβάθμια εκπαίδευση θα πραγματοποιηθεί από εκείνο «το πολιτικό σύστημα» που θα δεχθεί ότι ο υπουργός Παιδείας είναι ευρείας πολιτικής αποδοχής και όχι κομματικό στέλεχος. Ενας τέτοιος υπουργός θα εφαρμόζει «έγκριτες» ακαδημαϊκές απόψεις και δεν θα νομοθετεί στη βάση απόψεων οι οποίες προκύπτουν στην καθ΄ οδόν διαπραγμάτευσή του με περιστασιακούς «συνομιλητές» της εξουσίας. Προφανώς, ο υπουργός δεν ασχολείται/ παρεμβαίνει/ εκλέγει τους πολιτικούς του φίλους και συγγενείς καθηγητές στο πανεπιστήμιο.

*Το άρθρο δημοσιεύτηκε στο Βήμα στις 24/11/08
Τελευταία ανανέωση ( 15.01.09 )
 
Επόμ. >

Σχετικα Θεματα

Μικρα Νεα

Διαβάστε εδώ οδηγίες για υποβολή κειμένων στο Medtime