Νέα και απόψεις
Γενικού ενδιαφέροντος
Νέα Γρίππη: Μύθοι και Πραγματικότητα | Νέα Γρίππη: Μύθοι και Πραγματικότητα |
|
|
| Γράφει ο/η Δημήτριος Ν. Μώρης, Σταύρος Ν. Ξενογιάννης, Παντελής Κ. Μητσικώστας, Βασίλειος Γ. Μπονάτσος | |
| 23.11.09 | |
|
Συντάκτες: Δημήτριος Ν. Μώρης, Σταύρος Ν. Ξενογιάννης, Παντελής Κ. Μητσικώστας, Βασίλειος Γ. Μπονάτσος Τι είναι η νέα γρίππη (γρίππη των χοίρων); Μια αναπνευστική ασθένεια που πλήττει τα γουρούνια και προκαλείται από γρίππη τύπου Α. Είναι γνωστή από παλιά, περιοριζόταν στα κοπάδια των χοίρων και σπάνια ήταν θανατηφόρα. Συνήθως ξεσπά το φθινόπωρο και το χειμώνα, αλλά είναι παρούσα όλο τον χρόνο. Υπάρχουν πολλές διαφορετικές μορφές της γρίπης των χοίρων και, όπως συμβαίνει με την ανθρώπινη γρίπη, ο τύπος της μόλυνσης συνεχώς μεταβάλλεται.
Πόσο επικίνδυνη είναι; Εμβολιασμός για τον ιό 2009 Α(Η1Ν1)3,4Η θνησιμότητα από το νέο ιό είναι περίπου 6-7%, περίπου επταπλάσια της συνήθους, εποχιακής γρίπης. Πιο επικίνδυνη φαίνεται να είναι η μόλυνση από τη γρίππη των πτηνών, η οποία σκοτώνει γύρω στο 60% των θυμάτων της. Πάντως, στην πλειονότητα των περιπτώσεων τα θύματα της νέας γρίπης είχαν και άλλα προβλήματα υγείας. Μπορούν να την κολλήσουν οι άνθρωποι; Κανονικά όχι, αν και σποραδικά αυτό είχε συμβεί, συνήθως σε όσους είχαν στενή επαφή με χοίρους. Η γρίππη αυτή κολλά όπως η ανθρώπινη γρίπη, με το βήχα και το φτάρνισμα, μέσα από αερομεταφερόμενα υγρά σταγονίδια. Στο ξέσπασμα που τώρα βρίσκεται σε εξέλιξη, είναι ξεκάθαρο ότι η νέα γρίππη περνά από άνθρωπο σε άνθρωπο. Τα συμπτώματα δεν διαφέρουν από την κοινή εποχική γρίππη (πυρετός, πόνος στο σώμα και το λαιμό, κόπωση, βήχας κλπ.). Ένας ενήλικος μπορεί να εξαπλώσει τον ιό μια μέρα πριν και μέχρι επτά μέρες μετά την εκδήλωση των συμπτωμάτων, ενώ τα παιδιά πιθανώς για ακόμη περισσότερο χρόνο. Ποιες είναι οι κατάλληλες προφυλάξεις; Συχνό πλύσιμο χεριών με σαπούνι, αποφυγή επαφής των χεριών με τη μύτη και το στόμα, αποστάσεις ασφαλείας από αρρώστους, μάσκα προσώπου κλπ. Πρόκειται για ένα νέο άγνωστο είδος γρίππης; Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας έχει επιβεβαιώσει ότι, τουλάχιστον σε μερικές περιπτώσεις, έχει διαπιστωθεί η ύπαρξη ενός άγνωστου μέχρι τώρα στελέχους Η1Ν1 της γρίπης τύπου Α. Το Η1Ν1 προκαλεί τα περιοδικά ξεσπάσματα της συνηθισμένης γρίπης στους ανθρώπους. Το νέο στέλεχος Η1Ν1 είναι διαφορετικό επειδή περιέχει ανάμικτο γενετικό υλικό, το οποίο βρίσκεται στα στελέχη του ιού που μολύνουν ανθρώπους, πουλιά και χοίρους. Οι ιοί γρίπης έχουν την ικανότητα να ανταλλάσσουν γενετικό υλικό και οι επιστήμονες εκτιμούν ότι η νέα εκδοχή του Η1Ν1 προέκυψε, κάποια στιγμή, από την ανάμιξη διαφορετικών στελεχών του ιού (τα οποία συνήθως μολύνουν διαφορετικά είδη έμβιων οργανισμών), μέσα στον ίδιο χοίρο, που αποτέλεσε το ΄εργαστήρι΄ για τη γενετική ανταλλαγή και τη δημιουργία του νέου στελέχους. Στην πραγματικότητα, ο νέος ιός δεν έχει ποτέ ανιχνευτεί αυτούσιος σε χοίρους στο παρελθόν, απλώς μια από τις πρωτεϊνες του είναι όμοια με τον ιό που συνήθως μολύνει τους χοίρους. Είναι ασφαλής η κατανάλωση χοιρινού κρέατος; Δεν υπάρχει απόδειξη ότι η γρίππη των χοίρων μεταδίδεται τρώγοντας χοιρινό από μολυσμένα ζώα. Όμως είναι απαραίτητο το κρέας να είναι καλά μαγειρεμένο, σε θερμοκρασία τουλάχιστον 70 βαθμών κελσίου, ώστε να σκοτωθεί ο ιός αν υπάρχει. Πόσο πρέπει να ανησυχούμε; Κάθε φορά που εμφανίζεται ένα νέο στέλεχος γρίπης (όπως φαίνεται πως συμβαίνει και τώρα), το οποίο έχει αποκτήσει την ικανότητα να ΄πηδά΄ από άνθρωπο σε άνθρωπο, παρακολουθείται στενά από τους επιστήμονες και τις αρμόδιες αρχές υγείας μήπως έχει τη δυνατότητα να εξελιχτεί σε επιδημία ή και σε πανδημία. Η πανδημία της ισπανικής γρίπης το 1918 (που προκλήθηκε από μια μετάλλαξη του Η1Ν1) ήταν η πιο φονική της σύγχρονης εποχής, μόλυνε περίπου το 40% του παγκόσμιου πληθυσμού και σκότωσε πάνω από 50 εκατ. ανθρώπους, ιδίως νέους. Το 1957 η Ασιατική γρίππη (μια μετάλλαξη του ιού Η2Ν2 της ανθρώπινης γρίπης, σε συνδυασμό με μια μετάλλαξη της γρίπης των άγριων παπιών) σκότωσε 2 εκατ. άτομα, ιδίως ηλικιωμένους. Το 1968 μια μετάλλαξη γνωστή ως Η3Ν2, που ξεκίνησε από το Χονγκ Κονγκ, σκότωσε 1 εκατ. ανθρώπους παγκοσμίως, ιδίως άνω των 65 ετών. Υπάρχει θεραπεία; Δύο συνήθη αντι-γριπικά φάρμακα φαίνεται να είναι αποτελεσματικά στην αντιμετώπιση των μέχρι τώρα περιστατικών, σύμφωνα με τις αμερικανικές αρχές. Αυτά λέγονται αναστολείς της νευραμινιδάσης (oseltamivir, zanamivir). Έχει σχέση η νέα γρίππη με το κοινό κρυολόγημα; Πολύ συχνά δημιουργείται σύγχυση, επειδή τόσο η γρίππη όσο και το κρυολόγημα προκαλούνται από ιούς που φέρνουν παρόμοια συμπτώματα, οπότε είναι σχεδόν αδύνατη η διάκρισή τους με βάση μόνο τα συμπτώματα. Πάντως η γρίππη έχει πιο έντονα συμπτώματα (ιδίως πυρετό και αίσθημα εξάντλησης) και κυρίως μπορεί να οδηγήσει σε σοβαρότερες επιπλοκές. Επιδημιολογικά χαρακτηριστικά Νέας Γρίππης1 • Μεγαλύτερη επίπτωση στις ηλικίες 5-24 ετών • Σοβαρότερη νόσηση, αναλογικά συχνότερα στους νεαρούς ενήλικες (60%<18 ετών, 75% <49 ετών) • Θνητότητα (0.5%) αναλογικά μεγαλύτερη σε νεότερους υγιείς ενήλικες (60%<49 ετών) • Υψηλότερη θνητότητα στους ενήλικες > 65 συγκριτικά με την εποχιακή γρίππη • Συχνότερη νοσοκομειακή νοσηλεία στα <4 ετών νήπια • Αυξημένη επίπτωση/βαρύτητα στους παχύσαρκους (ΒΜΙ?30) • Αυξημένη επίπτωση (χ4) βαρύτητας στις έγκυες • Μικρότερη επίπτωση σε άτομα > 60-65 ετών (γεννηθέντες προ του 1957, ετήσια επίπτωση Α(Η1Ν1) 15-20% • Μολυσματική περίοδος:-1 μέχρι +7 ημέρες (-1 μέχρι+1 24ωρο απυρεξίας) • Χρόνος επώασης:2-7 ημέρες • Μετάδοση κυρίως με σταγονίδια (βήχας), αντικείμενα • Σύνδεση με τους υποδοχείς α2-6 και α2-3 και πολλαπλασιασμός στις αναπνευστικές οδούς (ανώτερες-κατώτερες) • Ο πανδημικός Α(Η1Ν1) μοιράζεται τους ίδιους υποδοχείς με τους εποχιακούς Η1Ν1 και Η3Ν2 και με τον ιό Η5Ν1 (avian) Influenza-like illness(Συμπτώματα νόσου) • Πυρετός (94%) • Βήχας (92%) • Κεφαλαλγία (90%) • +1 {ρινόρροια, αρθραλγίες, μυαλγίες, δυσκαταποσία (66%), θωρακαλγία, διάρροιες/ έμετοι (38%)}. Για να θεωρηθεί κάποιος ως ύποπτο κρούσμα απαιτούνται οπωσδήποτε τα τρία πρώτα συμπτώματα και ένα από τα υπόλοιπα. Εργαστηριακός έλεγχος2 • Rapid influenza testing (Quick influenza A+B-Quidel) (sensitivity 51% για 2009 A(H1N1)/S-OIN, 63% για εποχιακή Α(Η1Ν1), 31% για Α(Η3Ν2)-specificity 99%) • RT-PCR • Ανοσοφθορισμός • Καλλιέργεια ιού • Ορολογικός έλεγχος Το πρώτο test αποτελεί την ταχεία δοκιμασία ανίχνευσης του ιού που μπορεί να γίνει στο Νοσοκομείο. Προσοχή: Λόγω της χαμηλής ευαισθησίας της μεθόδου, αρνητικό test δεν αποκλείει πάντα την λοίμωξη! Πότε χορηγείται χημειοπροφύλαξη; • Άτομα με υψηλό κίνδυνο επιπλοκών γρίππης σε στενή επαφή με βεβαιωμένους πάσχοντες ή και influenza-like disease κατά τη μολυσματική περίοδο • Άτομα με υψηλό κίνδυνο επιπλοκών γρίππης σε στενή επαφή με βεβαιωμένους πάσχοντες ή και influenza-like disease κατά τη μολυσματική περίοδο • Ιατρονοσηλευτικό προσωπικό ή όσοι ήρθαν σε επαφή με βεβαιωμένα πάσχοντα κατά τη μολυσματική περίοδο και δεν είχαν λάβει προφυλάξεις Δεν χορηγείται χημειοπροφύλαξη μετά την έκθεση • Σε υγιή παιδιά ή ενήλικες με δυνητική έκθεση στην κοινότητα, το σχολείο ή άλλες κοινωνικές συναθροίσεις • Εάν έχουν παρέλθει > 48h από την τελευταία επαφή με πάσχοντα • Όταν η επαφή με πάσχοντα έγινε πριν από τη μολυσματική περίοδο Ενδείξεις εμπειρικής θεραπείας σε πιθανή ή επιβεβαιωμένη γρίππη Α(Η1Ν1) • Παιδιά <2 ετών • Άτομα > 65 ετών • Έγκυες • Ανεξαρτήτως ηλικίας με χρόνια προβλήματα ή ανοσοκαταστολή • Άτομα ηλικίας < 19 ετών που λαμβάνουν χρονίως ασπιρίνη *<48h από την έναρξη και χωρίς εργαστηριακή επιβεβαίωση • Έγκυες (οποιουδήποτε τριμήνου κύησης)5 • Άτομα που διαβιούν/φροντίζουν βρέφη < 6 μηνών • Ιατρονοσηλευτικό προσωπικό6,7 • Άτομα ηλικίας 6 μηνών-24 ετών (6 μηνών-4 ετών) • Άτομα ηλικίας 25-64 ετών με υποκείμενα προβλήματα υγείας (5-18 ετών) • Αριθμός δόσεων: • ≥10 ετών 1 δόση (0.5ml) IM • 3-9 ετών 2 δόσεις (0.5ml) IM* • ≥6-35μηνών 2 δόσεις (0.25ml) IM* *Μεσοδιάστημα: 21-28 ημ. (interchangeable) Ανεπιθύμητες ενέργειες εμβολίου 2009 Α(Η1Ν1)7 • Τοπικές: πόνος, ερυθρότητα, οίδημα • Συστηματικές: πυρετός, μυαλγίες, κεφαλαλγία, ναυτία, αλλεργική αντίδραση (άμεση, επιβραδυνόμενη) • Αντενδείξεις εμβολιασμού: αλλεργία στο αυγό Σύμφωνα με στοιχεία της Ευρωπαικής Επιτροπής της Ε.Ε, οι παρενέργειες, οι οποίες εμφανίστηκαν στις 10-12 χώρες στις οποίες έχουν αρχίσει οι εμβολιασμοί εδώ και 2-3 βδομάδες, δεν περιλαμβάνουν τίποτε το ανησυχητικό. Οι παρενέργειες είναι αυτές που θα μπορούσαμε να περιμένουμε και από ένα εμβολιασμό για τη συνήθη εποχιακή γρίπη. Η Ευρωπαϊκή Αρχή Φαρμάκων και η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχουν θέσει πολύ αυστηρούς κανόνες εντατικής φάρμακο-επαγρύπνησης, δηλαδή, ο κάθε ένας που εμβολιάζεται παρακολουθείται η πορεία της υγείας του, και δεν προέκυψε οτιδήποτε το ανησυχητικό. Το συμπέρασμα είναι πως τα πλεονεκτήματα που θα έχει κάποιος όταν εμβολιαστεί είναι μεγαλύτερα από τις παρενέργειες που μπορεί να έχει από τον εμβολιασμό. Συμπερασματικά, οφείλουμε να πούμε πως η γρίππη σίγουρα διαφέρει από αυτό που περιγράφεται στα μέσα μαζικής ενημέρωσης. Δεν είναι αναγκαστικά θανατηφόρος, και οι επιπλοκές της αφορούν συγκεκριμένες πληθυσμιακές ομάδες με συμπαρομαρτούντα οργανικά νοσήματα. Αναμένεται να νοσήσει το 20% του πληθυσμού της χώρας μας και μόλις το 4% θα χρειαστεί νοσηλεία. Τα συμπτώματα είναι αμβληχρά (ήπια) και η νόσος αποδράμει εντός λίγων ημερών. Δεν συντρέχει κανένας λόγος πανικού, απαιτείται όμως επαγρύπνηση. *Στην ειδική τηλεφωνική γραμμή επικοινωνίας (210-5212.054 και 210-5222.339) καλούνται να απευθύνονται οι πολίτες σε περίπτωση ύποπτου κρούσματος. Βιβλιογραφία: 1. Tinoco, Y., H. Razuri, et al. (2009). "Preliminary population-based epidemiological and clinical data on 2009 pandemic H1N1 influenza A (pH1N1) from Lima, Peru." Influenza Other Respi Viruses 3(6): 253-256. [PubMed] 2. Kok, J., C. C. Blyth, et al. (2009). "Comparison of a Rapid Antigen Test with Nucleic Acid Testing During Co-circulation of Pandemic Influenza A/H1N1 2009 and Seasonal Influenza A/H3N2." J Clin Microbiol. [PubMed] 3. Woo, J. C. and C. S. Ambrose (2009). "Concomitant administration of seasonal trivalent and pandemic monovalent H1N1 live attenuated influenza vaccines." Influenza Other Respi Viruses 3(6): 257-9. [PubMed] 4. (2009). "Online resource offers coding instructions for H1N1 vaccine administration." Am Fam Physician 80(9): 913. [PubMed] 5. Saleeby, E., J. Chapman, et al. (2009). "H1N1 influenza in pregnancy: cause for concern." Obstet Gynecol 114(4): 885-91. [PubMed] 6. Conde, C. (2009). "Staying well: physicians, staff need flu shots first." Tex Med 105(10): 16-22. [PubMed] 7. Hampton, T. (2009). "H1N1 vaccine urged for health workers, but some resist getting on board." Jama 302(17): 1848-9. [PubMed] |
|
| Τελευταία ανανέωση ( 24.11.09 ) |
| < Προηγ. | Επόμ. > |
|---|