Πρωταθλητισμός και χρήση ουσιών. Ένας μοιραίος συνδυασμός: το παράδειγμα του Marco Pantani

Written by Ν Σύρμος, Ε. Χατζηνάσιου , Ε. Σύρμου, Χ. Σύρμος

Τετάρτη, 17 Φεβρουάριος 2010

Ν Σύρμος, Ε. Χατζηνάσιου , Ε. Σύρμου, Χ. Σύρμος  Α΄ Νευροχειρουργική Κλινική  Α.Π.Θ. Π.Γ.Ν. ΑΧΕΠΑ Θεσσαλονίκης Κτηνιατρική Σχολή Α.Π.Θ. Εισαγωγή: Η χρήση ουσιών (αναβολικών-ναρκωτικών κ.λ.π.) δυστυχώς είναι στην καθημερινή πράξη από αθλητές και  προπονητές που προσπαθούν με κάθε μέσο να φτάσουν στην επιτυχία και τον πρωταθλητισμό. Όλα αυτά για τα πλεονεκτήματα (υλικά-ηθικά) του πρωταθλητισμού. Πολύ περισσότερο αυτά συμβαίνουν σε επαγγελματικά αθλήματα γιατί τότε υπάρχει τεράστιο οικονομικό κέρδος,οι επιπτώσεις είναι βλαπτικές και σε ορισμένες περιπτώσεις οδηγούν τους αθλητές σε: α) πρωτοσέλιδα του γραπτού και του ηλεκτρονικού τύπου β) τους αναγκάζουν να σταματούν άδοξα την καριέρα τους (από τιμωρίες και επιβλαβείς επιπτώσεις που τους καθιστούν αδυνάτους  στο να αγωνιστούν) γ) σε ορισμένες περιπτώσεις ακόμη και στο θάνατο Εικόνες 1-4: Μarco Pantani,  οι θρίαμβοι  του  (Mortirolo, Giro d' Italia, Tour de France, L' Alpe d' Huez) Για όλα αυτά  αναφερόμαστε στην περίπτωση του Μarco Pantani,που πριν λίγα χρόνια έγινε γνωστή  η περιπέτεια του και το τέλος πού είχε. Ο Μarco Pantani (Cesena, 13-01-1970 - Rimini,14-02- 2004) (Εικόνες 1 , 2,3 και 4), ο επονομαζόμενος και πειρατής (il pirata) ,υπήρξε χωρίς αμφιβολία ο κορυφαίος ιταλός ποδηλάτης των τελευταίων 20 ετών. Το 1998, κατάφερε να κερδίσει τον ποδηλατικό γύρο της Ιταλίας (Giro d' Italia) και έπειτα αυτόν της Γαλλίας (Tour de France},κάτι που στην  ιταλική ποδηλατική σχολή,  μόνο ο μέγιστος Fausto Coppi (Εικόνα 5) είχε καταφέρει μέχρι τότε. Συνολικά κατάφερε να κερδίσει 34 μεγάλες ποδηλατικές διαδρομές, όλες με ανάβαση σε υψόμετρο. Θεωρείται και είναι μαζί με τους Gino Bartali, Charly Gaul και  Federico Bahamontes ένας από τους καλύτερους ποδηλάτες  ανάβασης σε υψόμετρο (scalatori), όλων των εποχών .Η πτώση της καριέρας του ξεκίνησε το 1999, συνδυάσθηκε με κατηγορίες για χρήση ουσιών  (πολύ συχνό φαινόμενο στον ποδηλατικό χώρο) , αλλά οφείλεται κατά κύριο λόγο και σε χρήση ναρκωτικών ουσιών. Ο θάνατος του, στις 14-02-2004, συγκλόνισε την Ιταλία αλλά και ολόκληρο τον αθλητικό κόσμο. Στην εργασία αυτή παρουσιάζουμε σύντομα την καριέρα, την άνοδο και την πτώση του μεγάλου ιταλού ποδηλάτη καθώς και τις ουσίες κατά την διάρκεια της άθλησης. καθώς και  τις μεθόδους ανίχνευσης  των ουσιών αυτών. Eικόνα 5: Fausto Coppi, ο μεγαλύτερος ιταλός ποδηλάτης όλων των εποχών Η καριέρα του: Γεννήθηκε στις 13 Ιανουαρίου του 1970 στην Cesena της Ιταλίας. Διέμενε στο Cesenatico στα παράλια της Αδριατικής. Ασχολήθηκε από μικρός με την ποδηλασία και έγινε επαγγελματίας ποδηλάτης το 1992. Οι σημαντικότερες φάσεις της ένδοξης καριέρας του συνοψίζονται παρακάτω: Η άνοδος: 1994 - : Στο Mortirolo, ο πρώτος μεγάλος θρίαμβος. Στον ποδηλατικό γύρο της Ιταλίας (Giro d' Italia) κερδίζει στο Merano και στην Aprica, αφού αφήνει τους πάντες πίσω του στα υψώματα του Mortirolo., δεύτερος στην τελική κατάταξη στον Giro d' Italia και τρίτος στον ποδηλατικό γύρο της Γαλλίας Tour de France 1995 - : Τραυματίζεται και χάνει τον Giro, κερδίζει δύο κούρσες στο Tour, ενώ αναδεικνύεται τρίτος παγκόσμιος πρωταθλητής (χάλκινο μετάλλιο) στο Παγκόσμιο Πρωτάθλημα της Κολομβίας. Στις 18 Οκτωβρίου τραυματίζεται (συντριπτικό κάταγμα κνήμης- περόνης) και χάνει όλο το 1996. 1997 - : Άτυχη χρονιά χωρίς επιτυχίες, με πολλούς τραυματισμούς  μέχρι το Tour, όπου κερδίζει στην περίφημη L' Alpe d' Huez αφήνοντας τους πάντες πίσω του. 1998 - : Η αποθέωση! Κερδίζει Giro και Tour και γίνεται ο πρώτος Ιταλός μετά τον μέγιστο Fausto Coppi που καταφέρνει κάτι παρόμοιο. Η πτώση: 1999 - : Ενώ κυριαρχεί  στον Giro και ετοιμάζεται να τον κατακτήσει, ένας αιφνιδιαστικός ιατρικός έλεγχος τον σταματάει και αρχίζουν τα πρώτα προβλήματα. 2000 - : Marco Pantani ο αλτρουιστής. Βοηθάει τον συμπατριώτη του Garzelli να κερδίσει τον Giro. 2001 - 2002 : Συνεχείς κατηγορίες για dopping, αλλά και για ναρκωτικά αναστέλλουν την καριέρα του. Αρχίζει η απομόνωση του πρωταθλητή 2003 - 2004 : Ο Marco Pantani δεν είναι πια ο ίδιος. Προσπαθεί να επανέλθει χωρίς επιτυχία. Απομονώνεται, οδηγείται αρχικά σε κατάθλιψη και έπειτα  πάλι στα δικαστήρια σε μια υπόθεση που συγκλόνισε όλη την αθλητική Ευρώπη. Έρχεται ο τραγικός θάνατος από υπερβολική δόση αναβολικών και ναρκωτικών, σε μια υπόθεση που δεν εξακριβώθηκε πλήρως όσο αναφορά ενδεχόμενη συμμετοχή τρίτων προσώπων. Επιβλαβείς ουσίες που χρησιμοποιούνται στον πρωταθλητισμό Διακρίνονται κυρίως σε τρείς μεγάλες κατηγορίες: 1-Oυσίες διεγερτικές, όπως αμφεταμίνες, κοκαΐνη, εφέδρινη. Χρησιμοποιούνται σε αθλήματα που απαιτείται δύναμη. Oι κίνδυνοι από τη χρήση των ουσιών αυτών μπορούν να οδηγήσουν σε εθισμό και αύξηση της αρτηριακής πίεσης. 2-Γλυκοκορτικοειδή. Η υδροκορτιζόνη ανήκει σε αυτή την κατηγορία. Χρησιμοποιούνται σε αθλήματα όπως η πάλη, η γυμναστική, ενώ η χρήση τους μπορεί να οδηγήσει σε απώλεια μυϊκής μάζας και διαβήτη. 3-Ναρκωτικά. Ουσίες όπως η μορφίνη, μαριχουάνα και άλλες  χρησιμοποιούνται για την αντοχή στον πόνο ενώ λειτουργούν και σαν μυοχαλαρωτικά. Χρησιμοποιούνται για δρόμους αποστάσεων και αθλήματα αντοχής, όπως οι δρόμοι μεγάλων αποστάσεων και κυρίως η ποδηλασία. Υπάρχουν βέβαια και άλλες ουσίες οι οποίες χρησιμοποιούνται κυρίως για να μειώνουν τον καρδιακό σφυγμό (προπρανολόλη) αλλά και την πίεση του αίματος. Χρησιμοποιούνται από αθλητές της τοξοβολίας, της πάλης, της  κολύμβησης, αλλά και της ποδηλασίας. Άλλες ακόμα, για τη γρήγορη απώλεια βάρους όπως τα διουρητικά, χρησιμοποιούνται στην πάλη, στην άρση βαρών, στο μπόξ αλλά και σε άλλα αθλήματα.  O έλεγχος για την ανίχνευση αυτών των ουσιών γίνεται σε δείγματα ούρων που φυλάσσονται σε ξεχωριστές φιάλες. Επίσης το αίμα ελέγχεται για αυξημένα επίπεδα ερυθροποιητίνης ή ερυθρών αιμοσφαιρίων.(φαινόμενο συχνό σε ποδηλατικούς αγώνες υψηλού επιπέδου). Αυξημένα επίπεδα ερυθροποιητίνης ή ερυθρών αιμοσφαιρίων έχουν παρατηρηθεί σε πολλούς ποδηλάτες κατά τους μεγάλους ποδηλατικούς γύρους της Ευρώπης (Γαλλία, Ιταλία, Ισπανία). Οι μέθοδοι ανάλυσης των δειγμάτων των αθλητών για την ανίχνευση των απαγορευμένων ουσιών γίνεται με χρωματογραφικές αναλυτικές τεχνικές αλλά και ανοσοβιολογικές μεθόδους. Στις χρωματογραφικές τεχνικές μπορούμε να αναφέρουμε την Αέριο Χρωματογραφία με ανιχνευτή Ιονισμού Φλογός η και Φασματογράφο μάζας (GC/FID, GC/MS). Την Υγρή Χρωματογραφία Υψηλής Απόδοσης (HPLC) με διάφορους ανιχνευτές (ηλεκτροχημικό Υπεριώδους - ορατού), την Υγρή Χρωματογραφία συνδεδεμένη με ανιχνευτή Φασματογράφο Μάζας (LC/MS). Η εκούσια (με σκοπό την δόξα) καθώς και η ακούσια (εν αγνοία των αθλητών, με σκοπό την προβολή και το κέρδος τρίτων) χρησιμοποίηση ουσιών αποτελεί συχνό φαινόμενο στον επαγγελματικό αθλητισμό και δεν είναι λίγες οι φορές που μπορεί  να αποβεί  ακόμα και μοιραία. Ο Marco Pantani λείπει από το παγκόσμιο ποδηλατικό στερέωμα, λείπει από την πατρίδα του, την Ιταλία αλλά  και από τον αθλητικό  κόσμο ολόκληρο. Οι φίλοι του θα τον θυμόμαστε για πάντα με αγάπη και θαυμασμό. Βιβλιογραφία: 1. B.Conti, Marco Pantani. Una vita da Pirata (Sperling & Kupfer, 2004) 2. M. Ronchi, G. Josti, Un uomo in fuga. La vera storia di Marco Pantani (Rizzoli, 2004) 3. S. Fiori, Pantani vive (2004) 4. A. Rossini, Ultimo chilometro (I libri del Corriere Romagna 2004) 5. F. Marzaglia, Appena sotto il cielo (Bradipolibri Editore, Torino2005) 8888329609) 6. P. Bergonzi, D. Cassani, I. Zazzaroni, Pantani. Un eroe tragico (Mondadori, 2005) 7. S. Barzanti, Marco Pantani mito e tragedia. (I libri di Pipine 2006) 8. Ν Σύρμος. Ε.Χατζηνάσιου.,Ε Σύρμου.,Χ Σύρμος  Αθλητισμός και ναρκωτικά. Ένας θανατηφόρος συνδυασμός. Το παράδειγμα του Marco Pantani (1970-2004) 6ο Θεματικό Συνέδριο - 6η Επιστημονική διημερίδα, Ένωση γυμναστών Βορείου Ελλάδος ,Θεσσαλονίκη, 12-13 Νοεμβρίου 2005. Τόμος Πρακτικών Συνεδρίου, P21

Last Updated ( Τετάρτη, 17 Φεβρουάριος 2010 )

 

< Prev		Next >