Μπορεί ο καρκίνος να μεταδίδεται σαν λοιμογόνος παράγοντας, άμεσα από άνθρωπο σε άνθρωπο; Η κλασική θεώρηση της ογκογένεσης αντιμετωπίζει τον καρκίνο ως το τελικό αποτέλεσμα μιας σειράς μεταλλάξεων που ενεργοποιούν ογκογονίδια ή και απενεργοποιούν ογκοκατασταλτικά γονίδια, απορρυθμίζοντας έτσι τον κυτταρικό κύκλο. Φυσικά υπάρχουν νεοπλασίες σαν τον καρκίνο του τραχήλου της μήτρας και του ήπατος που σε ένα μεγάλο ποσοστό οφείλονται σε ιογενείς παράγοντες και επομένως εμμέσως μπορούν να θεωρηθούν ότι μεταδίδονται από άνθρωπο σε άνθρωπο.

Δύο πρόσφατες έρευνες σε ζώα όμως αναδεικνύουν ότι καρκινικά κύτταρα μπορούν να μεταφέρονται από ξενιστή σε ξενιστή. Έρευνες σε σκύλους τα αποτελέσματα των οποίων δημοσιεύτηκαν στο Cell ¹ αποκάλυψαν ότι ο καρκίνος CTVT (canine transmissible venereal tumour) μεταφέρεται από σκύλο σε σκύλο, δηλαδή καρκινικά κύτταρα από τον αρχικό ξενιστή μεταφέρονται αυτούσια και αναπτύσσονται στο νέο ξενιστή. Τα αποτελέσματα είναι πράγματι εντυπωσιακά καθώς οι ερευνητές κατάφεραν με διάφορες τεχνικές μελέτης του DNA να δείξουν ότι όλες οι σύγχρονες μορφές του CTVT προέρχονται από έναν αρχέγονο κλώνο ο οποίος προέκυψε μεταξύ 250 και 2500 χρόνια πριν κάνοντάς τον την παλιότερη αναπαραγόμενη σειρά καρκινικών κυττάρων που έχει αποκαλυφτεί μέχρι σήμερα. Παρόμοια αποτελέσματα προέκυψαν σε έρευνα σε άλλα ζώα (tasmanian devils) όπου αποκαλύφτηκε ότι ο καρκίνος προσώπου μεταδίδεται κατά το ίδιο πρότυπο ².

Στον άνθρωπο η μόνη αναγνωρισμένη φυσιολογική οδός άμεσης μετάδοσης καρκινικών κυττάρων είναι κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης ³.  Νεοπλασίες ιδίως του αιμοποιητικού συστήματος ⁴ είναι δυνατό να προσβάλλουν το έμβρυο στην περίπτωση που η μητέρα πάσχει κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης. Πώς προστατεύεται ο άνθρωπος από αυτή τη μετάδοση καρκινικών κυττάρων;

Το πιο πιθανό είναι μέσω των αντιγόνων μείζονος ιστοσυμβατότητας (MHC). Το ανοσοποιητικό σύστημα όταν ανιχνεύσει "ξένα" αντιγόνα αντιδρά έντονα καταστρέφοντας τους εισβολείς. Αυτή η θεωρία υποστηρίζεται και από το γεγονός ότι τα καρκινικά κύτταρα CTVT φαίνεται να μειώνουν σημαντικά την έκφραση των αντιγόνων MHC και κατά αυτόν τον τρόπο διαφεύγουν της ανοσολογικής επιτήρησης (ένα πολύ ενδιαφέρον παράδειγμα δαρβινικής εξέλιξης). Μάλιστα οι ερευνητές της πρώτης εργασίας θεωρούν ότι αυτός είναι και ένας από τους λόγους ύπαρξης του συστήματος MHC, δηλαδή η προστασία έναντι καρκινικών κυττάρων εισβολέων. Προφανώς τα ευρήματα αυτά είναι πολύ ενδιαφέροντα καθώς μας προσφέρουν μια διαφορετική ματιά στη βιολογία του καρκίνου και τονίζουν τη σημασία της ανοσολογική επιτήρησης στον έλεγχο του καρκίνου.

Βιβλιογραφία: