Skip to content

Green color

Narrow screen resolution  Wide screen resolution  Increase font size  Decrease font size  Default font size  Skip to content Default color Pink color Green color Green color
Αρχική σελίδα arrow Νέα και απόψεις arrow Ιατρικά Νέα arrow Στατίνες και κάπνισμα: Τα απροσδόκητα οφέλη μιας επιτυχημένης κατηγορίας φαρμάκων
Στατίνες και κάπνισμα: Τα απροσδόκητα οφέλη μιας επιτυχημένης κατηγορίας φαρμάκων Εκτύπωση E-mail
Γράφει ο/η Νίξον Αλέξανδρος   
24.10.06
Όλοι, λίγο εώς πολύ, γνωρίζουμε τη δράση των στατινών, μιας εκ των πιο επιτυχημένων κατηγοριών φαρμάκων. Η χρήση τους στην αντιμετώπιση δυσλιπιδαιμιών θεωρείται καταλυτική και συμβάλλουν κατά αυτό τον τρόπο αποτελεσματικά στη μείωση της επίπτωσης καρδιαγγειακών και αγγειεγκεφαλικών επεισοδίων. Οι στατίνες, ως γνωστό, επεμβαίνουν κυρίως στο μεταβολισμό της χοληστερόλης, αναστέλλοντας τη δράση του ρυθμιστικού ενζύμου της οδού αυτής, την αναγωγάση του HMG-CoA. Συγχρόνως όμως αλληλεπιδρούν με άλλα μόρια της οδού του μεβαλονικού οξέος προκαλώντας έτσι μείωση του ίδιου του μεβαλονικού οξέος αλλά και ισοπρενοϊειδών, μορίων που συμμετέχουν σε ποικίλο βαθμό σε φλεγμονώδεις αντιδράσεις.Σύμφωνα με μια πρόσφατη μελέτη, βάσει αυτών των παράπλευρων δράσεων των στατινών, ενδεχομένως η χρήση τους να προσφέρει προστασία έναντι των βλαπτικών επιδράσεων του καπνίσματος [1].
 
Ερευνητές αξιολόγησαν την πνευμονική λειτουργία (κάνοντας 2 διαφορετικές αναπνευστικές δοκιμασίες τον βίαιως εκπνεόμενο όγκο σε 1??, δηλαδή FEV1, και τη λειτουργική ζωτική χωρητικότητα FVC)  σε 485 καπνιστές και πρώην καπνιστές και την συνέκριναν με προηγηθείσες μετρήσεις (με μέσο χρόνο 2.7 χρόνια πριν). Τα αποτελέσματα ήταν εντυπωσιακά μιας και ανέδειξαν ότι καπνιστές (ή πρώην καπνιστές) οι οποίοι λάμβαναν στατίνες είχαν 35% μικρότερη πιθανότητα να προσέλθουν στα τμήματα επιεγόντων περιστατικών ή να απαιτήσουν νοσηλεία για αναπνευστικό πρόβλημα από ό,τι καπνιστές (ή και μη καπνιστές) οι οποίοι δεν λάμβαναν στατίνες. Αναφέρεται ότι η μείωση στον FEV1 ήταν 12.8% στην ομάδα ελέγχου, ενώ στα άτομα που λάμβαναν στατίνες η μείωση ήταν περίπου 2.5% ενώ οι μεταβολές στον FVC ήταν αντίστοιχα 10.3% και 1.3%.

Αυτή αποτελεί την πρώτη μελέτη που αξιολογεί τη δράση των στατινών σε σχέση με την πνευμονική λειτουργία. Βεβαίως πρέπει να συγκρατήσουμε ότι τα στοιχεία αυτά πρέπει να επαληθευτούν και από τυχαιοποιημένες μελέτες θεραπευτικής παρέμβασης για να υπάρξει και μια πιο ολοκληρωμένη εικόνα. Αντίστοιχα, από τη συγκεκριμένη μελέτη δεν υπάρχουν ενδείξεις ότι οι στατίνες επηρεάζουν τον κίνδυνο για καρκίνο πνεύμονα παρόλο που υπάρχει ένα λογικό υπόβαθρο πίσω από την υπόθεση αυτή. Ακόμη και στην περίπτωση που αποδειχτεί ότι έχουν σημαντική πνευμονοπροστατευτική δράση, το γεγονός αυτό δεν πρέπει να λειτουργήσει ενθαρρυντικά για τους καπνιστές καθώς η σαφώς πιο λογική, αποτελεσματική και οικονομική λύση για την αποφυγή των βλαπτικών επιδράσεων του καπνίσματος είναι η διακοπή του. Η συγκεκριμένη μελέτη, τα αποτελέσματα της οποίας κοινοποιήθηκαν στα πλαίσια του συνεδρίου της Αμερικανικής Εταιρείας Ιατρών Θώρακος, έρχεται να αναδείξει για άλλη μια φορά την πολύπλευρη δράση των στατινών.
 
Μια πολυδιαφημιζόμενη πιθανή ευεργετική δράση των στατινών είναι ότι ενδεχομένως μειώνουν τον κίνδυνο για διάφορες μορφές καρκίνου όπως για τον καρκίνο του παχέος εντέρου [2]. Παλαίες μελέτες σε πειραματόζωα είχαν δείξει ότι οι στατίνες συνδύαζονταν με αυξημένο κίνδυνο για ορισμένες μορφές καρκίνου [3]. Τα ευρήματα αυτά κατέστησαν επιτακτική την ανάγκη παρακολούθησης ατόμων που συμμετείχαν σε τυχαιοποιημένες μελέτες για την αξιολόγηση της αποτελεσματικότητας των στατινών στην αντιμετώπιση καρδιαγγειακής νόσου. Αντίθετα από τα προσδοκόμενα, η χρήση των στατινών συνδύαστηκε με μειωμένη επίπτωση ορισμένων μορφών καρκίνου όπως καρκίνο του παχέος εντέρου και μελάνωμα [2].

Ο τρόπος με τον οποίο οι στατίνες επιδρούν και ενδεχομένως επηρεάζουν τις πιθανότητες εμφάνισης ορισμένων μορφών καρκίνου παραμένει ακόμη αδιευκρίνιστος αλλά κατά πάσα πιθανότητα δε σχετίζεται με αυτή καθεαυτή τη μείωση της χοληστερόλης αλλά με παράπλευρες δράσεις σε παράγοντες που ελέγχουν διάφορες κυτταρικές λειτουργίες. Η κυρίαρχη αντίληψη είναι ότι παρεμβαίνουν μετα-μεταφραστικά σε μικρές πρωτεΐνες, τις Rho πρωτεΐνες που συμμετέχουν στην καρκινογένεση [2]. Επίσης οι δράσεις αυτές μπορεί να οφείλονται σε επιδράσεις των στατινών σε φλεγμονώδεις παράγοντες. Για παράδειγμα η λοβαστατίνη συνδέεται με την ιντεγκρίνη LFA1 η οποία διαδραματίζει σημαντικό ρόλο στην μετανάστευση λευκοκυττάρων και στην ενεργοποίηση Τ-λεμφοκυττάρων [4]. Ακόμη πιο σημαντικά, οι στατίνες ενδεχομενως να ρυθμίζουν και την οδό του πυρηνικού παράγοντα κΒ (NF-κΒ) ο οποίος συμμετέχει πολύπλευρα σε φλεγμονώδεις καταστάσεις αλλά και στον ίδιο τον καρκίνο [2]. Ιδίως αν λάβουμε υπόψη τη σχέση μεταξύ καρκίνου και φλεγμονής μπορούμε να υποθέσουμε ότι οι προαναφερθέντες ή και αντίστοιχοι μηχανισμοί μπορούν να δικαιολογήσουν την επίδραση στον κίνδυνο για καρκίνο [5]. Παράλληλα οι στατίνες φαίνεται να έχουν και διττές λειτουργίες στην αγγειογένεση, πιθανώς ευνόωντας την σε χαμηλές δόσεις και παρεμποδίζοντάς την σε υψηλές [6]. Σε ένα πειραματικό μοντέλο καρκίνο του πνεύμονα οι στατίνες μείωσαν την ανάπτυξη του καρκίνου αλλά και την νεοαγγείωσή του [6].

Πέρα από τους μηχανισμούς με τους οποίους μεσολαβείται η δράση των στατινών στα καρκινικά κύτταρα, διάφορες μελέτες σε πειραματόζωα έχουν δείξει ότι οι στατίνες μπορούν να μειώσουν τον κίνδυνο στην περίπτωση καρκίνου παχέους εντέρου και μαστού (σε αντίθεση με παλαιότερες μελέτες) ενώ περιγραφικές μελέτες στον άνθρωπο επιβεβαιώνουν τα ευρήματα από τα πειραματόζωα αλλά βεβαία η ισχύς των περιγραφικών μελετών είναι περιορισμένη [6-10].

Τα ενθαρρυντικά αποτελέσματα από διάφορες μελέτες απαιτούν απαραίτητα επιβεβαίωση από μεγάλες τυχαιοποιημένες μελέτες για να μπορούμε να αξιολογήσουμε τις δράσεις των στατινών. Τα φάρμακα αυτά ήδη έχουν αποδειχτεί αποτελεσματικά στην αντιμετώπιση της υπερχοληστερολαιμίας αλλά και στη μείωση του κινδύνου καρδιαγγειακών επεισοδίων σε άτομα με φυσιολογικά επίπεδα χοληστερόλης. Αυτό που απομένει είναι να αποδειχτεί ότι μπορούν να λειτουργήσουν προληπτικά σε ένα ευρύ φάσμα παθήσεων, από το μελάνωμα μέχρι και το άσθμα [2,11].

Βιβλιογραφία
  1. Younis WG: Statins protect smokers from lung damage. In "72nd annual international scientific assembly of    the ACCP." Salt Lake City, UT, 2006.
  2. Demierre MF, Higgins PD, Gruber SB, et al.: Statins and cancer prevention. Nat Rev Cancer 2005;5:930-942.
  3. Newman TB, Hulley SB: Carcinogenicity of lipid-lowering drugs. Jama 1996;275:55-60.
  4. Weitz-Schmidt G, Welzenbach K, Brinkmann V, et al.: Statins selectively inhibit leukocyte function antigen-1 by binding to a novel regulatory integrin site. Nat Med 2001;7:687-692.
  5. Coussens LM, Werb Z: Inflammation and cancer. Nature 2002;420:860-867.
  6. Weis M, Heeschen C, Glassford AJ, Cooke JP: Statins have biphasic effects on angiogenesis. Circulation    2002;105:739-745.
  7. Friis S, Poulsen AH, Johnsen SP, et al.: Cancer risk among statin users: a population-based cohort study.    Int J Cancer 2005;114:643-647.
  8. Graaf MR, Beiderbeck AB, Egberts AC, et al.: The risk of cancer in users of statins. J Clin Oncol    2004;22:2388-2394.
  9. Kaye JA, Meier CR, Walker AM, Jick H: Statin use, hyperlipidaemia, and the risk of breast cancer. Br J Cancer 2002;86:1436-1439.
  10. Mehta JL, Bursac Z, Hauer-Jensen M, et al.: Comparison of mortality rates in statin users versus nonstatin     users in a United States veteran population. Am J Cardiol 2006;98:923-928.
  11. Hothersall E, McSharry C, Thomson NC: Potential therapeutic role for statins in respiratory disease. Thorax 2006;61:729-734.
 
Τελευταία ανανέωση ( 02.12.07 )
 
< Προηγ.   Επόμ. >
[ Πίσω ]

Προσφατα κειμενα