Το κείμενο αυτό αποτελεί το πρώτο από μια σειρά κειμένων για τις προτεινόμενες πρακτικές λειτουργίας των χειρουργείων.

Προτεινόμενη Πρακτική 1.

Χειρουργική Ενδυμασία.

Α. Κάθε άτομο που εισέρχεται στην ημιφυλασσόμενη ή στη φυλασσόμενη ζώνη κυκλοφορίας του χειρουργείου, πρέπει να είναι ενδεδυμένο με ρουχισμό που προορίζεται για χρήση στον ειδικό αυτό χώρο.

1. Τα άτομα που κινούνται στο χώρο του χειρουργείου πρέπει να φορούν ρουχισμό μιας χρήσης ή πολλαπλών (με περιορισμό) χρήσεων, ο οποίος να είναι εγκεκριμένος, καθαρός και φρεσκοπλυμένος. Ο ρουχισμός αυτός εμποδίζει την ανάπτυξη των μικροβίων και προάγει το καλύτερο έλεγχο των περιβαλλοντικών συνθηκών στο χειρουργείο.

2. Καθημερινά ο ρουχισμός πολλαπλών χρήσεων πρέπει να πλένεται σε εγκεκριμένα και ελεγχόμενα πλυντήρια. Ο ρουχισμός πρέπει να προστατεύεται από μόλυνση κατά τη διάρκεια μεταφοράς και αποθήκευσης. Το πλύσιμο του χειρουργικού ρουχισμού σε οικιακά πλυντήρια δε προτείνεται. Ο ρουχισμός μιας χρήσης πρέπει  να απορρίπτεται σε ειδικούς κάδους.

3. Ο χειρουργικός ρουχισμός πρέπει να αλλάζεται καθημερινά ή όταν είναι εμφανώς βρεγμένος ή λερωμένος. Η αλλαγή βρεγμένου ή λερωμένου ρουχισμού μειώνει τη πιθανότητα διασταυρούμενης μόλυνσης.¹ Έχει αναφερθεί ότι η μικροβιακή αποίκιση είναι μεγαλύτερη όταν τα χειρουργικά ρούχα αφαιρούνται για ένα διάστημα, φυλάσσονται στη ντουλάπα και μετά ξαναχρησιμοποιούνται.²

4. Πρέπει να επιλέγεται χειρουργικός ρουχισμός άνετος, από λινό ύφασμα, ο οποίος εμποδίζει την ανάπτυξη των μικροβίων. Με την κίνηση η τριβή απελευθερώνει βακτήρια. Έρευνες έχουν καταδείξει ότι η τριβή αυτή αυξάνει τη δερματική απολέπιση.³

5. Τα άτομα που δε πρόκειται να πλυθούν για κάποιο χειρουργείο πρέπει να φορούν κλειστά χιτώνια με μακριά μανίκια. Τα χιτώνια αυτά προστατεύουν από τη μόλυνση τη προερχόμενη από τα γυμνά χέρια.⁴

Β. Το προσωπικό που κινείται στην ημιφυλασσόμενη και στη φυλασσόμενη ζώνη κυκλοφορίας πρέπει να καλύπτει τη κεφαλή και το πρόσωπο.

1. Το κάλυμμα της κεφαλής πρέπει να έχει τη δυνατότητα να περιλαμβάνει όλα τα μαλλιά. Το κάλυμμα αυτό εμποδίζει τις τρίχες να έρθουν σε επαφή με τον αποστειρωμένο ρουχισμό.¹

2. Τα καλύμματα κεφαλής πολλαπλών χρήσεων πρέπει να πλένονται σε νοσοκομειακά πλυντήρια όταν λερώνονται και μετά από κάθε χρήση. Τα μαλλιά λειτουργούν ως φίλτρο όταν είναι ακάλυπτα και συλλέγουν βακτήρια σε συνδυασμό με το μάκρος τη σγουρότητα και τη λιπαρότητα τους.¹

Γ. Προσωπικό που εισέρχεται στη φυλασσόμενη ζώνη πρέπει να φορά μάσκα όταν έχουν ανοιχτεί αποστειρωμένα πακέτα. Η μάσκα χρησιμοποιείται με σκοπό να λειτουργεί ως φίλτρο για μικροοργανισμούς που εξέρχονται από τη στοματική κοιλότητα κατά την ομιλία, φτάρνισμα και βήχα.

1. Η μάσκα πρέπει να καλύπτει το στόμα, τη μύτη και να είναι ασφαλισμένη με τα τέτοιο τρόπο ώστε να αποφεύγεται η διασπορά.

2. Η χρήση διπλής μάσκας δεν ενδείκνυται καθώς λειτουργεί ως φράγμα και όχι ως φίλτρο όπως απαιτείται.³

3. Η μάσκα πρέπει να αφαιρείται προσεκτικά μετά από κάθε χρήση, πιάνοντας τη από τα κορδόνια και μόνο.

4. Η μάσκα δε πρέπει να παραμένει κρεμασμένη στο λαιμό, ή να τοποθετείται στη τσέπη για περαιτέρω χρήση.⁵

Δ. Προσωπικό που εισέρχεται στην ημιφυλασσόμενη και φυλασσόμενη ζώνη δε πρέπει να φορά κοσμήματα και ρολόγια.

1. Ρολόγια, βραχόλια και δακτυλίδια πρέπει να αφαιρούνται. Στα υλικά αυτά μαζεύονται μικρόβια τα οποία δε μπορούν να απομακρυνθούν με το πλύσιμο.³

2. Κοσμήματα όπως σκουλαρίκια και κολιέ πρέπει να αφαιρούνται ή δυνατόν να καλύπτονται με ασφάλεια ώστε να μην υπάρχει κίνδυνος να έρθουν σε επαφή με το αποστειρωμένο πεδίο.⁶

Ε. Τα νύχια των χεριών πρέπει να διατηρούνται κοντά, καθαρά και υγιή.

1. Η επιφάνεια κάτω από τα νύχια πρέπει να καθαρίζεται κάτω από τρεχούμενο νερό με τη χρήση ειδικής λίμας.

2. Το προσωπικό δε πρέπει να φορά τεχνητά νύχια. Τα τεχνητά νύχια είναι δυνατόν να συλλέξουν μικροοργανισμούς και να μην επιτρέπουν το σωστό καθαρισμό των χεριών. Κάτω από τα τεχνητά νύχια αναπτύσσονται μύκητες εξαιτίας της υγρασίας που παγιδεύεται εκεί.

ΣΤ. Πρέπει να είναι διαθέσιμη η χρήση προστατευτικών φραγμών ώστε να μειώνεται ο κίνδυνος έκθεσης σε πιθανώς μολυσματικά υλικά.

1.      Γάντια πρέπει να φοριούνται ανάλογα με το λόγο για τον οποίο κατασκευάστηκαν:

·        Αποστειρωμένα γάντια πρέπει να φοριούνται για πραγματοποίηση άσηπτων διαδικασιών.

·        Μη αποστειρωμένα γάντια μπορούν να φοριούνται για όλες τις άλλες διαδικασίες.

2.      Το προσωπικό πρέπει να φορά πάντα προστατευτικά γυαλιά και μάσκες όταν πρόκειται να πραγματοποιήσει ενέργειες οι οποίες ενδέχεται να έχουν το κίνδυνο διασποράς υγρών. Τα προστατευτικά υλικά χρησιμοποιούνται ώστε να προστατεύονται από μολύνσεις οι βλεννογόνοι των ματιών της μύτης και του στόματος.⁷

3.      Προστατευτικά υλικά που μολύνονται πρέπει να αντικαθίστανται άμεσα. 

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ

1. BD Garner, ?Infection Control?, in Alexander?s Care of the Patient in Surgery, 10^th ed, MH Meeker, J Rothrock, eds (St Louis: Mosby, Inc, 1995) 48.

2. Mailhot et al, ?Cover gowns: Researching their effectiveness?, 488; Atkinson, Fortunato, Berry and Kohn?s Operating Room Technique, 8^th ed, 165.

3. BD Garner, ?Infection Control?, in Alexander?s Care of the Patient in Surgery, 10^th ed, MH Meeker, J Rothrock, eds (St Louis: Mosby, Inc, 1995) 49.

4. Atkinson, Fortunato, Berry and Kohn?s Operating Room Technique, 8^th ed, 166.

5. D Fogg, ?OR Attire; endoscopic equipment, artificial nails and chewing gum in the OR; monitoring patients,? AORN Journal 54 (August 1991) 335; Groah, Perioperative Nursing, 3d ed, 140.

6. Groah, Perioperative Nursing, 3d ed, 145.

7. B Goodner, The OSHA Handbook: Interpretive Guidelines for the Bloodborne Pathogen Standard (EI Paso, Tex: Skidmore-Roth Publishing, Inc, 1993) 61-62.